نظریهپرداز |
مراحل رشد اخلاقی |
تمرکز اصلی |
روش تحقیق |
جنسیتمحوری |
انتقادها و محدودیتها |
ژان پیاژه |
۱. مرحله پیشاخلاقی (۰-۵ سال) ۲. مرحله اخلاق اطاعت (۵-۱۰ سال) ۳. مرحله اخلاق خودمختاری (۱۰ سال به بالا) |
رشد شناختی و درک کودکان از قوانین و عدالت |
مشاهده و مصاحبه با کودکان در بازیها و موقعیتهای اخلاقی |
خنثی (تمرکز بر کودکان بدون توجه به جنسیت) |
محدود به کودکان و نوجوانان؛ عدم توجه به تفاوتهای فرهنگی |
لارنس کلبرگ |
۱. سطح پیشمتعارف (اطاعت و فردگرایی) ۲. سطح متعارف (همنوایی و حفظ نظم اجتماعی) ۳. سطح پسمتعارف (اصول جهانی اخلاقی) |
رشد استدلال اخلاقی و عدالت |
مصاحبههای عمیق با افراد درباره معضلات اخلاقی (مانند معضل هاینز) |
مردمحور (تمرکز بر عدالت و قوانین) |
انتقاد گلیگان به مردمحور بودن؛ عدم توجه به مراقبت و روابط |
کارول گلیگان |
۱. جهتگیری به سوی خود ۲. جهتگیری به سوی دیگران ۳. جهتگیری به سوی تعادل بین خود و دیگران |
اخلاق مراقبت و روابط بینفردی |
مصاحبه با زنان درباره تجربیات اخلاقی و تصمیمگیریها |
زنمحور (تمرکز بر مراقبت و روابط) |
محدودیت در تعمیم به همه افراد؛ انتقاد به دوقطبیسازی عدالت و مراقبت |
الیوت توریل |
۱. حوزه اجتماعی (قوانین و هنجارها) ۲. حوزه شخصی (حقوق فردی) ۳. حوزه اخلاقی (عدالت و رفاه دیگران) |
تمایز بین حوزههای اجتماعی، شخصی و اخلاقی |
تحقیقات تجربی درباره درک کودکان و نوجوانان از قوانین و هنجارها |
خنثی |
تمرکز محدود بر تمایز بین حوزهها؛ عدم توجه به رشد اخلاقی در بزرگسالی |
جاناتان هایت |
۱. مراقبت/آسیب ۲. انصاف/تقابل ۳. وفاداری/خانواده ۴. احترام/اقتدار ۵. پاکی/تقدس |
روانشناسی اخلاقی و نقش احساسات در تصمیمگیریهای اخلاقی |
تحقیقات بینفرهنگی و بررسی پایههای اخلاقی |
خنثی |
انتقاد به عدم توازن بین پایههای اخلاقی؛ پیچیدگی در تعمیمپذیری |